Τι είναι η Συγκριτική Γραμματολογία;

Qu'est-ce que la littérature comparée

Brunel P., Pichois C., Rousseau A-M. (1983), Τι είναι η συγκριτική γραμματολογία;Αθήνα: Πατάκη
Πρόλογος-Μετάφραση-Σημειώσεις: Δημήτρης Αγγελάτος

Η λογοτεχνία, πέρα από έναν εξαιρετικό μέσο διεύρυνσης των γνώσεων και της φαντασίας του ατόμου, αποτελεί εδώ και αιώνες αντικείμενο επιστημονικής μελέτης. Αμέτρητα εγχειρίδια έχουν γραφτεί που καταπιάνονται με ζητήματα ύφους, αφήγησης, θεματικών, ρευμάτων κι άλλων παρεμφερών. Σήμερα, λοιπόν, εγκαινιάζεται μια νέα κατηγορία κειμένων στο blog, στην οποία θα παρατίθενται έργα και μελέτες που αφορούν τη θεωρητική πλευρά της λογοτεχνίας και, συγκεκριμένα, τον τομέα που ονομάζεται Συγκριτική Γραμματολογία.

Αν και αρχική μου σκέψη ήταν να γράφω αποκλειστικά για τα ίδια τα λογοτεχνικά κείμενα, ο χρόνος που αφιερώνω στη μελέτη συγγραμμάτων με περιορίζει ιδιαίτερα. Αποφάσισα λοιπόν να συμπεριλάβω και τα πιο εξειδικευμένα έργα στις αναρτήσεις μου, με την ελπίδα πως θα φανούν χρήσιμα στον ερευνητή κι ενδιαφέροντα στον φιλαναγνώστη.

Το πρώτο βιβλίο που επέλεξα για την εισαγωγή μου στη συγκριτική γραμματολογία είναι το «Qu’est-ce que la littérature comparée» των Pierre Brunel, Claude Pichois και André-Michel Rousseau, σε μετάφραση Δημήτρη Αγγελάτου. Να σημειώσω εδώ πως η δουλειά του μεταφραστή είναι εξαιρετική το λιγότερο. Ως απόφοιτος του Τμήματος Συγκριτικής Γραμματολογίας του Πανεπιστημίου Paris III (Sorbonne Nouvelle) και διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας εκ του Paris IV (Sorbonne) γνωρίζει σε βάθος το αντικείμενο, γεγονός που αποτυπώνεται στη μετάφρασή του.

Οι συγγραφείς αναλύουν ενδελεχώς όλους τους τομείς που περιστοιχίζουν τη συγκριτική γραμματολογία: η ιστορική της εξέλιξη, οι τρόποι με τους οποίους διαδόθηκε, η σχέση της με την Ιστορία της Λογοτεχνίας και οι θεματικές που εμπίπτουν σε αυτή είναι μόνο λίγα από τα ζητήματα με τα οποία καταπιάνονται. Αλλά ας δούμε ορισμένα αποσπάσματα:

Ορισμός:

Συγκριτική γραμματολογία: αναλυτική περιγραφή, μεθοδική και διαφοροποιητική σύγκριση, συνθετική ερμηνεία διαγλωσσικών ή διαπολιτισμικών λογοτεχνικών φαινομένων μέσω της ιστορίας, της κριτικής και της φιλοσοφίας, με σκοπό να γίνει καλύτερα κατανοητή η Λογοτεχνία ως ειδική λειτουργία του ανθρώπινου πνεύματος. (σ.240-241)

Περί του συγκριτολόγου:

Η παθητική γνώση και αν είναι δυνατόν η ενεργητική περισσότερων της μίας ξένων γλωσσών είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση. […] Κληρονομική διγλωσσία, σπουδές στο εξωτερικό, κοσμοπολίτικη οικογένεια: ιδού τόσα εξαίρετα πλεονεκτήματα. (σ.241-242)

Ο ρόλος του μεταφραστή:

Ο δημιουργικός συγγραφέας μεταθέτει και οικειοποιείται αυτό που μεταφράζει. Πιο μετριόφρων, ο επαγγελματίας μεταφραστής χρησιμοποιεί προσεκτικότερα το πρωτότυπο. Θα ήταν καλό να ωφεληθούμε για κάθε αριστούργημα από τις υπηρεσίες και των δύο. (σ.80)

Αν και η συνεχής αναφορά σε πλήθος μελετών πάνω στο αντικείμενο αποσκοπεί στον προσανατολισμό του μελλοντικού ερευνητή, είναι ιδιαίτερα κουραστική. Εν τέλει είναι ένα απαραίτητο εργαλείο στο οποίο ο σπουδαστής θα χρειαστεί να ανατρέξει ξανά και ξανά, δεν θα το πρότεινα όμως επουδενί σε κάποιον που τώρα ξεκινάει το ταξίδι του στη συγκριτική γραμματολογία.

Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s