Ωδή στον Neil Gaiman

IMG_4635

Το έργο του Neil Gaiman ξεχωρίζει με διαφορά απ’ ό,τι εντάσσεται στη λογοτεχνία του φανταστικού για τον υπαινικτικό χαρακτήρα του, το πλήθος διακειμενικών αναφορών και την ονειρική -εξαιρετικά βρετανική- γλώσσα που χρησιμοποιεί. Αν και τα πρώτα έργα που τον έκαναν ουσιαστικά γνωστό ήταν κόμικς, στην προκειμένη θα δούμε μερικά απ’ τα αγαπημένα μου μυθιστορήματά του και ορισμένες συλλογές μικρών διηγημάτων του. Παρά τα αναρίθμητα φανταστικά πλάσματα και τις απίστευτες καταστάσεις, τα βιβλία που ακολουθούν πραγματεύονται ζητήματα πολύ πιο αληθινά, από πολλά ρεαλιστικά έργα που κυκλοφορούν σήμερα.

Tο Βιβλίο του Νεκροταφείου (2008)

IMG_4637

«Ο Nobody Owens, γνωστός στους φίλους του ως Bod, είναι ένα εντελώς φυσιολογικό αγόρι. Δηλαδή, θα ήταν εντελώς φυσιολογικό, αν δεν ζούσε σ’ ένα νεκροταφείο, αν δεν είχαν αναλάβει την ανατροφή του φαντάσματα κι αν δεν υπήρχε εκείνος ο μοναχικός φύλακας, που δεν ανήκει μήτε στον κόσμο των ζωντανών, μήτε των πεθαμένων.»

Το «Βιβλίο του Νεκροταφείου» έχει πράγματα που θα περίμενε κανείς να διαβάσει σ’ ένα βιβλίο τρόμου για ενήλικες, όπως η στυγνή δολοφονία μιας οικογένειας από έναν εκτελεστή, απ’ την οποία επιβιώνει μόνο ένα βρέφος. Κι όμως, είναι ένα βιβλίο για παιδιά. Ένα υπέροχο βιβλίο για παιδιά, που ξεχωρίζει για τη μουσικότητα της γραφής του, αφού ο βραχυπερίοδος πεζός λόγος με τις ανεπαίσθητες ομοιοκαταληξίες θυμίζει παιδικό νανούρισμα.

Unnatural Creatures (2013)

IMG_4638

«Ο Neil Gaiman, παραμυθάς απ’ τους λίγους, επέλεξε δεκαέξι ιστορίες μέσα απ’ τις οποίες θα γνωρίσετε πολλά περίεργα, υπέροχα πλάσματα τα οποία δεν υπήρξαν ποτέ πουθενά αλλού, παρά στη φαντασία του ανθρώπου.»

Στη συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων περιλαμβάνονται δεκαέξι μικρές ή μεγάλες ιστορίες από συγγραφείς απ’ όλο τον κόσμο, πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, με κοινό παρονομαστή σε όλες την ανεξάντλητη φαντασία. Οι αφηγήσεις που επιλέχθηκαν απ’ τον Gaiman ξεχωρίζουν για την πολυπολιτισμικότητα που τις χαρακτηρίζει, τόσο όσον αφορά τον χώρο, όσο και τον χρόνο,  αφού προέρχονται απ’ τις τέσσερις άκρες της γης ή από διαφορετικές ιστορικές περιόδους του ίδιου τόπου.

Smoke and Mirrors (1998)

IMG_4639

«Στις επινοήσεις του Gaiman που ξεχυλίζουν από φαντασία, όλα είναι δυνατά: μια ηλικιωμένη χήρα βρίσκει το Άγιο Δισκοπότηρο κάτω από ένα γούνινο παλτό σ’ ένα μαγαζί με μεταχειρισμένα ρούχα· κάτω από μια γέφυρα, ένα τρομοκρατημένο αγόρι παζαρεύει για τη ζωή του μ’ ένα πολύ επίμονο ξωτικό και μια αδέσποτη γάτα δίνει κάθε βράδυ τον ίδιο αγώνα ξανά και ξανά, για να προστατεύσει την ανυποψίαστη οικογένειά της από ένα τεράστιο κακό…»

Το «Smoke and Mirrors» πρέπει να ήταν το πρώτο βιβλίο με έργα του Gaiman που διάβασα ποτέ και, αποδείχθηκε μια πολύ καλή επιλογή. Είναι μια συλλογή με λίγο περισσότερα από 30 διηγήματα (ανάλογα την έκδοση) τα οποία μπορεί να διαρκούν μία ή μερικές δεκάδες σελίδες. Ξεχωρίζει ιδιαίτερα για την εισαγωγή του στην οποία ο συγγραφέας διηγείται πότε, πώς και γιατί προέκυψε η ιδέα για την εκάστοτε ιστορία, πληροφορίες που πολύ σπάνια δίνονται στο αναγνωστικό κοινό. Γάτες, μαύρη μαγεία, χειρομάντεις, άγγελοι (έκπτωτοι και μη), δολοφονίες και πολύ, πολύ μυστήριο σε μια σπουδή γύρω απ’ το λεγόμενο short story.

Ο Πόλεμος των Θεών (2002)

IMG_4641

«Λίγες μέρες πριν βγει απ’ τη φυλακή ο Shadow μαθαίνει πως η γυναίκα του, η Laura, σκοτώθηκε σ’ ένα μυστηριώδες τροχαίο. Παραλυμένος, παίρνει το δρόμο της επιστροφής για το σπίτι του. Στο αεροπλάνο γνωρίζει τον αινιγματικό Mr Wednesday, ο οποίος υποστηρίζει πως είναι πρόσφυγας ενός μακρινού πολέμου, πρώην θεός και νυν βασιλιάς της Αμερικής.»

Με διαφορά ένα απ’ τα αγαπημένα μου, αν όχι το αγαπημένο μου, βιβλίο του Gaiman, ο «Πόλεμος των Θεών» απέσπασε δικαίως τα βραβεία Hugo, Nebula, Bram Stoker και Locus Awards καλύτερου μυθιστορήματος για το 2002. Είναι ένα ολοκληρωμένο και αρκετά απαιτητικό έργο, με υπέροχη πλοκή, αρκετές υποπλοκές εδώ κι εκεί, και πολλούς χαρακτήρες -θνητούς ή μη-. Ένα αριστούργημα.

Ποτέ και Πουθενά (1996)

IMG_4642

«Κάτω απ’ τους δρόμους του Λονδίνου, υπάρχει ένα μέρος που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα μπορούσαν να ονειρευτούν. Μια πόλη όπου κατοικούν τέρατα κι άγιοι, δολοφόνοι και άγγελοι, ιππότες με πανοπλίες και χλωμά κορίτσια ντυμένα με μαύρο βελούδο. Σ’ αυτή την πόλη κατοικούν όλοι εκείνοι που γλίστρησαν κι έπεσαν ανάμεσα στις ρωγμές.»

Το «Neverwhere» (το οποίο κυκλοφορεί στα ελληνικά μόνο σε μορφή Graphic Novel με τίτλο «Ποτέ και Πουθενά») είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Gaiman, κυκλοφόρησε το 1996 και αποτελεί την μυθιστορηματοποίηση της ομότιτλης σειράς. Πρόκειται για την ιστορία του Richard Mayhew, ενός ανθρώπου που ζει μια ήρεμη και φυσιολογική ζωή, μέχρι που ένα απόγευμα συναντά μια πληγωμένη κοπέλα, τη Door. Η απόφασή του να τη βοηθήσει θα τον βάλει σε απίστευτες περιπέτειες που θα τον αλλάξουν περισσότερο απ’ όσο μπορούσε ποτέ να φανταστεί.

Fragile Things (2006)

IMG_4643

«Άσε με να σου πω ιστορίες για τους μήνες του χρόνου, για φαντάσματα και ραγισμένες καρδιές, για φόβους και επιθυμίες. Για ξενύχτια με ποτό και αναπάντητες κλήσεις, για καλές πράξεις και κακές ημέρες, για ευκολόπιστους λύκους και για το πώς να μιλάς στα κορίτσια.»

Το «Fragile Things: Short Fictions & Wonders» είναι η δεύτερη συλλογή διηγημάτων του Gaiman που εκδόθηκε σχεδόν δέκα χρόνια μετά την προηγούμενη, το 2006. Για ακόμα μια φορά η εικοσασέλιδη εισαγωγή μας πληροφορεί και μας κατευθύνει για όσα έπεται να διαβάσουμε: σχεδόν 30 ιστορίες με αμέτρητες αναφορές σε έργα του ιδίου ή άλλων συγγραφέων κι αρκετά πρωτότυπα ποιήματα.

Αστερόσκονη (1999)

IMG_4644

«Σε μια ήρεμη αγγλική επαρχία, στην αυγή της Βικτωριανής εποχής, η ζωή προχωρά σε χαλαρούς ρυθμούς στη μικροσκοπική πόλη που λέγεται Γουόλ. Ο νεαρός Tristran Thorn έχει ερωτευτεί την όμορφη Victoria Forester, αλλά η Victoria είναι τόσο ψυχρή κι απόμακρη όσο ένα αστέρι που εκείνη κι ο Tristran βλέπουν να πέφτει απ’ τον ουρανό ένα βράδυ. Για να κερδίσει τη Victoria, ο Tristan ορκίζεται να φέρει αυτό το αστέρι για να το χαρίσει στην αγαπημένη του. […]»

Η «Αστερόσκονη» είναι ίσως το μοναδικό έργο του Gaiman που ξεκίνησα τουλάχιστον πέντε φορές, πριν καταφέρω να το διαβάσω. Ίσως η ιστορία, όπως φαίνεται κι απ’ τη σύντομη περιγραφή, να ήταν πιο γλυκανάλατη απ’ ό,τι περίμενα και να μη με τράβηξε, δεν ξέρω. Πάντως έχει γίνει και ταινία!

Ο Ωκεανός στο Τέλος του Δρόμου (2013)

IMG_4645

«Ορίστε τι θυμάται, όσο στέκεται στον ωκεανό στην άκρη του δρόμου: Έναν νεκρό άντρα στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου και ζεστό γάλα στο αγρόκτημα, Ένα αρχαίο μικρό κορίτσι και μια γριά γυναίκα που είδαν το φεγγάρι να γεννιέται, Μια όμορφη οικονόμο μ’ ένα αποκρουστικό χαμόγελο, Και να ξυπνάνε σκοτεινές δυνάμεις, που θα ήταν καλύτερα να είχαν αφήσει στην ησυχία τους.» 

Ένα από τα πιο πρόσφατα πρόσφατα έργα του Gaiman, «Ο Ωκεανός στο Τέλος του Δρόμου» κυκλοφόρησε το 2013. Σε πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ο ήρωας μας διηγείται τι συνέβη όταν ήταν ακόμα παιδί και ασύλληπτες δυνάμεις απείλησαν την οικογένειά του, αλλά και ολόκληρη την κοινότητα στην οποία ζούσε. Βιβλίο που διαβάζεται άνετα μέσα σε μια μέρα, ένας τρυφερός προβληματισμός πάνω σε ζητήματα ενηλικίωσης. Λάτρεψα την παράφραση του T.S. Eliot όπου το «I will show you fear in a handful of dust» έγινε «In a handful of heartbeats […]» (σ. 207).

Good Omens (1990)

IMG_4647

«Σύμφωνα με τις Καλές και Ακριβείς Προφητείες της Μάγισσας Agnes Nutter (το μοναδικό ακριβές βιβλίο με προφητείες παγκοσμίως, που γράφτηκε το 1655, πριν τον θάνατό της) ο κόσμος θα πάψει Σάββατο. Το επόμενο Σάββατο, για την ακρίβεια. Ακριβώς πριν το βραδινό. Επομένως οι στρατοί του Καλού και του Κακού έχουν αρχίσει να συγκεντρώνονται.»

Για το τέλος άφησα το πραγματικά πρώτο μυθιστόρημα του Gaiman, μόνο που δεν το έγραψε μόνος του, αλλά μαζί με τον Terry Pratchett (1948 – 2015). Στο «Good Omens» ο διάδοχος του διαβόλου έχει γεννηθεί και η Αποκάλυψη είναι προ των πυλών. Μόνο που ο άγγελος Aziraphale και ο δαίμονας Crowley, οι εκπρόσωποι του Καλού και του Κακού στη γη, αντίστοιχα, δεν είναι πολύ πρόθυμοι για την επικείμενη αλλαγή κι αποφασίζουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους, για να την αποτρέψουν. Το αποτέλεσμα είναι ξεκαρδιστικό.

Απ’ το αφιέρωμα λείπουν «Οι γιοί της Αράχνης» γιατί κάπου βρίσκονται δανεισμένοι. Κόμικς όπως το «The Sandman» και το «Coraline» (στα ελληνικά Το Σπίτι στην Ομίχλη) αξίζουν δικές τους αναρτήσεις που θα ακολουθήσουν εν καιρώ.

Advertisements

4 thoughts on “Ωδή στον Neil Gaiman

  1. Πολύ ωραία παρουσίαση! Πολλά μπήκαν ήδη στη λίστα μου! Έχω διαβάσει μόνο τον Ωκεανο στο τέλος του δρόμου και παρόλο που μου άρεσε, δεν ξετρελάθηκα. Αλλά κάποια άλλα που περιγράφεις έχουν πιο ενδιαφέρον στόρυ, θα τα διαβάσω σίγουρα!

    Αρέσει σε 1 άτομο

    1. Χαίρομαι που πήρες ιδέες! 😀

      «Ο Ωκεανός στο Τέλος του Δρόμου» είναι ένα ευχάριστο ανάγνωσμα, κάπως μελαγχολικό, αλλά με τίποτα δεν περιλαμβάνεται στα καλύτερα του Gaiman. Δεν έχω διαβάσει ποτέ έργο του από μετάφραση, καθώς η γραφή του είναι η μισή απόλαυση, οπότε αν μπορείς προτίμησε το πρωτότυπο.

      Η αλήθεια είναι πως το μεγαλείο του Sandman φτάνει σε άλλο επίπεδο (κι αν κάποιος ήθελε να διαβάσει μόνο ένα πράγμα του Gaiman θα ήταν αυτό), αλλά είπα να ξεκινήσω από τα πιο άγνωστα έργα του, πριν γράψω για κόμικς. 🙂

      Αρέσει σε 1 άτομο

      1. Παιζει να αρχισω σπο το Sandman τοτε, το έχω σε ηλεκτρονική μορφή 🙂 Μου άρεσε απο την παρουσίαση σου και ο Πολεμος των θεών, το Smoke and Mirrors, το Unnatural Creatures και το Βιβλίο του Νεκροταφείου και το Good Omens. Χαχα ολα νομιζω δηλαδη! Ακούγονται όχι απλά καλά, τέλεια! Θα τα προμηθευτώ αμεσα 🙂

        Αρέσει σε 1 άτομο

        1. Αχ, το Sandman είναι ένα έπος που, εκτός από απίστευτη ιστορία, έχει και καταπληκτική εικονογράφηση. ❤

          "Ο Πόλεμος των Θεών" και το "Good Omens" είναι τα δύο πιο ολοκληρωμένα και μυθιστορηματικά της λίστας, ενώ το "Smoke & Mirrors" είναι φανταστική συλλογή διηγημάτων.

          Το "Unnatural Creatures" δεν ξέρω αν είναι σαφές, γιατί νομίζω έχω κάνει χαζομάρα στην περιγραφή, αλλά είναι συλλογή με διηγήματα συγγραφέων απ' όλο τον κόσμο επιλεγμένα απ' τον Gaiman (αχνοφαίνεται στην εικόνα το Stories Selected by…).

          Τέλος, το "Βιβλίο του Νεκροταφείου" θα το κατέτασσα σε παρεμφερή κατηγορία με τον "Ωκεανό" οπότε έχε το υπόψη πως ίσως να είναι πιο "παιδικό" απ' ό,τι θες! 🙂

          Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s